2.2. II. DÜNYA SAVAŞI’NIN SEYRİNİ DEĞİŞTİREN OLAYLAR

Polonya’nın İşgali ve Savaşın İlânı: Almanya’nın 1 Eylül 1939’da Polonya’ya girmesi ve “Yıldırım Savaşı” tekniğiyle hızla ilerlemesi üzerine İngiltere ve Fransa 3 Eylül’de Almanya’ya savaş ilan etmiştir. Saldırmazlık Paktı’na dayanan SSCB ise 17 Eylül’de Polonya’nın doğusunu işgal etmiştir.
Fransa’nın Düşüşü ve Vichy Hükûmeti: Nisan 1940’ta Danimarka ve Norveç’i işgal eden Alman ordusu; Mayıs 1940’ta Hollanda, Belçika ve Lüksemburg üzerinden Fransa’nın savunma amacıyla kurduğu Maginot (Majino) Hattı’nı Ardennes Bölgesi’nden aşarak Fransa’yı işgal etmiştir. Paris’in düşmesi üzerine 22 Haziran 1940’ta Mareşal Pétain başkanlığında Almanya yanlısı Vichy Hükûmeti kurulmuştur.
İngiltere Savaşı ve Barbarossa Harekâtı: İngiltere’nin çetin hava ve deniz direnişi karşısında Almanya yönünü ham madde kaynaklarına sahip SSCB’ye çevirmiştir. Alman ordusu 22 Haziran 1941’de başlayan Barbarossa Harekâtı ile Sovyet topraklarına girmiştir.

Gerginliğin Tırmanması ve Ambargo: ABD, Müttefiklere destek için 11 Mart 1941’de Ödünç Verme ve Kiralama Kanunu’nu kabul etmiştir. Japonya’nın Fransız Hindiçini’ni işgal etmesi üzerine ABD, İngiltere ve Hollanda; sanayisi için dışa bağımlı olan Japonya’ya ekonomik ambargo uygulamıştır.
7 Aralık 1941 Pearl Harbor Baskını: Ambargoyu bir saldırı olarak gören Japonya, İmparator Hirohito’nun onayıyla Hawaii’deki Pearl Harbor Amerikan Deniz Üssü’ne ani bir baskın düzenlemiştir. Amerikan uçak gemilerinin üste bulunmaması ve stratejik tesislerin vurulamaması nedeniyle Japonlar hedefledikleri tam başarıyı elde edememiştir.
Savaşın Seyrine Etkisi: Bu baskın ABD kamuoyunun tereddütlerini sona erdirmiş ve ABD Müttefiklerin yanında savaşa resmen girmiştir. ABD’nin gelişmiş sanayisi, petrol ve ham madde kaynakları sayesinde güç dengesi Müttefikler lehine değişmiştir. (Ayrıca ABD yönetimi, ülkede yaşayan 120 bin Japon’u toplama kamplarına göndermiştir).

Kuşatmanın Amacı: Moskova önlerinde durdurulan Almanlar; Volga Nehri üzerindeki sanayi kenti Stalingrad’ı ele geçirip Bakü petrollerine ve Kafkasya’ya ulaşmak amacıyla Temmuz 1942’de taarruza geçmiştir.
Kızıl Ordu’nun Zaferi ve Alman Teslimiyeti: Şiddetli savunmanın ardından Sovyet ordusu 9 Kasım 1942’de karşı harekât başlatmış; ağır kış şartlarında desteksiz kalan Alman 6. Ordusu 2 Şubat 1943’te teslim olmak zorunda kalmıştır.
Stalingrad’ın Sonuçları: II. Dünya Savaşı’nın en önemli dönüm noktalarından biridir. Almanya doğu cephesindeki tüm teknik/taktik üstünlüğünü kaybetmiş, Sovyet topraklarından tamamen çekilmek zorunda kalmış ve SSCB dünya siyasetinde büyük itibar kazanmıştır.

İtalya’nın Savaştan Çekilmesi: 1943’te Müttefiklerin Sicilya’ya çıkarmasıyla İtalya savaştan çekilmiş; Almanlar kuvvetlerinin bir kısmını İtalya cephesine kaydırmıştır.
Normandiya Çıkarması (6 Haziran 1944 / D-Day): Müttefik kuvvetler, Fransa’yı kurtarmak ve Almanya’yı teslim olmaya zorlamak amacıyla Manş Denizi üzerinden Normandiya Çıkarması’nı (Neptün Operasyonu) gerçekleştirmiştir.
Almanya’nın Çöküşü: Müttefiklerin batıdan, SSCB’nin doğudan Berlin’e girmesi üzerine Adolf Hitler 30 Nisan 1945’te intihar etmiş; Alman hükûmeti 7 Mayıs 1945’te teslim antlaşmasını imzalamıştır. Böylece Avrupa’da savaş sona ermiştir.

Hiroşima ve Nagazaki: Pasifik’te gerileyen ancak teslim olmayan Japonya’yı kayıtsız şartsız teslim olmaya zorlamak isteyen ABD; 6 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya, 9 Ağustos 1945’te Nagazaki’ye atom bombası atmıştır.
Yıkım ve Hibakusha: Bombalar nedeniyle yaklaşık 200 bin insan hayatını kaybetmiş, yayılan radyasyon sonraki yıllarda da ölümlere ve hastalıklara yol açmıştır. Japonlar bu saldırılardan sağ kurtulan insanlara “hibakusha” adını vermiştir.
Savaşın Bitişi: 8 Ağustos’ta SSCB’nin de Japonya’ya savaş ilan edip Mançurya’yı işgal etmesi üzerine köşeye sıkışan Japonya 14 Ağustos’ta teslim kararı almış; 2 Eylül 1945’te resmî teslimleşme sözleşmesinin imzalanmasıyla II. Dünya Savaşı tüm dünyada sona ermiştir.

Maginot (Majino) Hattı: Fransa’nın Alman saldırısına karşı kurduğu ancak Almanların Ardennes bölgesinden dolaşarak aştığı savunma hattıdır.
Vichy Hükûmeti: Fransa’nın işgali sonrası güneyde Mareşal Pétain başkanlığında kurulan Almanya yanlısı hükûmettir.
Pearl Harbor Baskını (1941): Japonya’nın ABD üssüne saldırmasıyla ABD’nin savaşa girmesine ve güç dengesinin Müttefikler lehine dönmesine yol açan olaydır.
Stalingrad Zaferi (1943): Alman ordusunun SSCB’de ağır bir mağlubiyet alarak doğu cephesinde savunmaya çekilmesine neden olan savaşın kırılma noktasıdır.
Normandiya Çıkarması (D-Day – 1944): Müttefiklerin Fransa’yı Alman işgalinden kurtarmak için Batı Avrupa’da ikinci cepheyi açtığı askerî harekâttır.
Hibakusha: Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombalarından sağ kurtulan insanlara verilen isimdir.