Ünite 10: Busy lives

1. Dil Bilgisi (Grammar): Geçmiş Zaman – Düzenli Fiiller (Simple Past Tense – Regular Verbs)

Bu ünitede geçmişte tamamlanmış eylemleri anlatmak için Simple Past Tense yapısı işlenmektedir.

A. Olumlu Cümle Yapısı ve Yazılış Kuralları (Spelling Rules)

Düzenli fiiller olumlu geçmiş zaman cümlelerinde sonlarına -ed takısı alır:

• Genel Kural (-ed): Fiillerin çoğuna doğrudan -ed eklenir (watch ——–> watched, play ——–> played, cook ——–> cooked).
• Sonu -e ile Bitenler (-d): Sadece -d eki getirilir (invite ——–> invited).
• Sessiz Harf + -y ile Bitenler (-ied): -y harfi düşer ve -ied eklenir (study ——–> studied).
• Tek Heceli ve Çift Sessiz Harf (-tted): Sonu sessiz-sesli-sessiz ile biten tek heceli fiillerde son harf çift yazılır (chat ——–> chatted).

B. Düzenli Fiillerde -ed Takısının Okunuş Kuralları (Pronunciation)

Sınavlarda telaffuz kategorisi olarak sorulabilen -ed takısı üç farklı sesle okunur:

1. /t/ Sesi ile Bitenler: Sessiz harfle biten fiillerden sonra gelir (worked, cooked, watched).
2. /d/ Sesi ile Bitenler: Sesli veya yumuşak sessiz harfle biten fiillerden sonra gelir (played, e-mailed, cleaned).
3. /id/ Sesi ile Bitenler: Sonu /t/ veya /d/ sesiyle biten fiillerden sonra gelir (rented, chatted, invited).

C. Olumsuz Cümle Yapısı (Negative Statements)

Geçmiş zamanda olumsuz cümle kurulurken özne ayrımı olmaksızın didn’t (did not) yardımcı fiili kullanılır ve ana fiil ek almadan yalın haline döner:

• Cümle Yapısı: Özne + didn’t + Fiil (yalın).
• Örnek: I didn’t watch TV last night.
• Örnek: She didn’t study English.
• Örnek: They didn’t cook Chinese food.

---

2. Dil Bilgisi (Grammar): Geçmiş Zaman – Düzensiz Fiiller (Simple Past Tense – Irregular Verbs)

Düzensiz fiiller geçmiş zamanda -ed takısı almaz; kelimenin kökü tamamen değişir. Sınavda en çok sorulan temel düzensiz fiil listesi şöyledir:

Yalın Hal (Base Form)	Geçmiş Zaman (Simple Past)	Türkçe Anlamı
buy	bought	Satın almak
do	did	Yapmak
eat	ate	Yemek yemek
feel	felt	Hissetmek
forget	forgot	Unutmak
get / get up	got / got up	Almak / Uyanmak
go / go out	went / went out	Gitmek / Dışarı çıkmak
have	had	Sahip olmak / Yapmak
make	made	Yapmak
meet	met	Buluşmak / Tanışmak
read	read	Okumak
see	saw	Görmek
sleep	slept	Uyumak
take	took	Almak / Zaman almak
write	wrote	Yazmak

---

3. Dil Bilgisi (Grammar): Geçmiş Zaman Soruları (Did) ve Kısa Cevaplar

Geçmiş zamanda Evet/Hayır soruları cümlenin başına Did yardımcı fiili getirilerek yapılır:

• Soru Yapısı:Did + Özne + Fiil (yalın) ... ?
  • Soru:Did you have a busy week?
    • Olumlu Kısa Cevap: Yes, I did.
    • Olumsuz Kısa Cevap: No, I didn’t.
  • Soru: Did you go to bed late last night?
  • Soru: Did you read a lot of books last summer?
  • Soru: Did your family take a trip last year?

---

4. Geçmiş Zaman İfadeleri (Past Time Expressions)

Geçmiş zaman cümlelerinin sonunda kullanılan temel zaman belirteçleri:

• yesterday: Dün
• last night: Dün gece
• last week: Geçen hafta
• last month: Geçen ay
• last year: Geçen yıl
• last summer: Geçen yaz
• ... ago: … önce (two years ago = 2 yıl önce)

---

5. Yazma ve Olay Sıralama İfadeleri (Ordering Events: before, after, when, then)

Geçmişte gerçekleşen eylemlerin sırasını anlatırken kullanılan bağlaçlar:

1. after (-den sonra) / before (-den önce):
   • I met a friend after class. (Dersten sonra bir arkadaşımla buluştum.)
   • I called a friend before I went out. / Before I went out, I called a friend. (Dışarı çıkmadan önce bir arkadaşımı aradım.)
2. when (-dığında / -diği zaman):
   • I went to bed when I came home. / When I came home, I went to bed. (Eve geldiğimde yatağa gittim.)
3. then (sonra / daha sonra):
   • I left work. Then I met a friend. (İşten çıktım. Sonra bir arkadaşımla buluştum.)

---

6. Günlük İletişim Stratejileri (Conversation Strategies)

A. Dinlediğini ve Şaşırdığını Gösterme (You did?)

Birisi geçmişte yaptığı bir eylemi veya deneyimi anlattığında, onu dinlediğinizi, ilgilendiğinizi veya şaşırdığınızı göstermek için You did? (Öyle mi yaptın? / Gerçekten mi?) kalıbı kullanılır:

• A: I had a nice, relaxing day at the beach last weekend.
• B: You did? Did you go swimming?
• A: No, but I went windsurfing.

B. Kutlama ve Tepki İfadeleri

• Good for you!: “Ne mutlu sana!”
• Congratulations!: “Tebrikler!”

---

7. AÖF Sınavında 100 Almak İçin Kritik Püf Noktaları ve Soru Taktikleri

1. didn’t ve Did Sonrası Fiil Tuzağı: Soru kökünde veya olumsuz cümlede didn’t ya da Did varsa, şıklarda fiilin geçmiş zaman halini (watched, went, bought) seçmeyin! Fiil mutlaka yalın (1. hali) olmak zorundadır.
2. Olumlu Cümlede Fiil Hali: Cümle olumluysa ve sonunda yesterday, last night, ago gibi geçmiş zaman belirteci varsa, şıklarda düzenli fiiller için -ed takılı hali, düzensiz fiiller için 2. hali (went, bought, ate) seçilmelidir.
3. You did? Diyalog Sorusu: Karşısındaki kişinin geçmiş deneyimine soruyla karşılık verilen diyalog boşluklarında ilgi ve şaşkınlık bildiren You did? kalıbı aranmalıdır.
4. Bağlaç Cümle Sıralaması: Before veya When cümlenin başında kullanıldığında iki cümle arasına virgül (,) konur (Before I went out, I called a friend).